Ηλικία και μισθός: Τρεις ηλικιακές ομάδες, διαφορετικές κρατήσεις και «παγίδες»

Νέα δεδομένα στις καθαρές αποδοχές δημιουργούν τα ηλικιακά κλιμάκια, καθώς η ηλικία μπορεί να ανεβάζει ή να ρίχνει το ποσό που μπαίνει στην τσέπη, ακόμη κι όταν ο εργαζόμενος έχει τις ίδιες ωριαίες απολαβές και το ίδιο συμβόλαιο. Η μεταβολή προκύπτει από τη διαφορετική παρακράτηση φόρου ανά ηλικιακή ομάδα, με αποτέλεσμα δύο εργαζόμενοι με ίδιο μεικτό μισθό να μην έχουν απαραίτητα τα ίδια καθαρά.

Με βάση το νέο πλαίσιο, οι μισθωτοί κατατάσσονται σε τρεις βασικές κατηγορίες: όσοι είναι κάτω των 25 ετών, όσοι είναι 26 έως 30 ετών και όσοι είναι άνω των 30 ετών. Η μεγαλύτερη ωφέλεια εμφανίζεται στους εργαζόμενους κάτω των 25, ακολουθεί η ομάδα 26–30 με πιο περιορισμένη ενίσχυση, ενώ για τους άνω των 30 η αύξηση είναι μικρή και για τους χαμηλόμισθους μπορεί να είναι σχεδόν αόρατη.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μεικτών αποδοχών 1.000 ευρώ. Για εργαζόμενο κάτω των 25 ετών, οι καθαρές αποδοχές διαμορφώνονται στα 1.000 ευρώ, με αύξηση περίπου 8%. Για ηλικίες 26 έως 30 ετών, τα καθαρά ανεβαίνουν στα 962,6 ευρώ, με αύξηση 4%. Για όσους είναι άνω των 30, τα καθαρά φτάνουν τα 931,2 ευρώ, με αύξηση μόλις 0,6%. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι εργαζόμενοι κάτω των 30 είναι σαφώς πιο κερδισμένοι, ενώ όσοι έχουν περάσει τα 30 θα δουν ουσιαστικό όφελος κυρίως αν έχουν υψηλότερες αποδοχές ή παιδιά.

Το κρίσιμο σημείο, ωστόσο, είναι η αλλαγή ηλικιακού κλιμακίου. Όταν ένας εργαζόμενος περνά σε μεγαλύτερη ηλικιακή ομάδα, αυξάνεται η παρακράτηση φόρου και τα καθαρά μπορεί να μειωθούν, παρότι ο μεικτός μισθός μένει ίδιος. Στο ίδιο παράδειγμα των 1.000 ευρώ, εργαζόμενος που κλείνει τα 26 θα δει τα καθαρά του να πέφτουν από τα 1.000 στα 962,6 ευρώ, χωρίς να έχει αλλάξει ούτε το συμβόλαιο ούτε οι ώρες εργασίας. Για να καλυφθεί η απώλεια, απαιτείται αναπροσαρμογή στις μεικτές αποδοχές.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΑΜΚΑ αποκτά πρακτικό ρόλο στις αποδοχές, καθώς η ηλικία που προκύπτει από τα στοιχεία ταυτοποίησης επηρεάζει το κλιμάκιο και άρα το ποσό της παρακράτησης κάθε χρόνο. Γι’ αυτό, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι εργαζόμενοι χρειάζεται να γνωρίζουν σε ποια κατηγορία ανήκουν και να έχουν εικόνα για το πότε αλλάζει το κλιμάκιο τους, ώστε να προγραμματίζουν εγκαίρως πιθανές αυξήσεις και να μην «φθείρονται» τα καθαρά τους.